Kita'dan Grundschule'ye geçiş

Çocuğun 1 Ekim 2020 ile 30 Eylül 2021 arasında doğduysa Ağustos 2027'de okula başlıyor. Okul kayıtları 5–16 Ekim 2026 tarihleri arasında yapılıyor.

Berlin'de okula geçiş, okul başlangıcından yaklaşık 15 ay önce başlıyor. Her adımın bir son tarihi var ve kaçırılan bazı adımları telafi etmek zor. Bu rehberdeki tarihler Ağustos 2027'de okula başlayacak çocuklar için geçerli.

Zaman çizelgesi

1. Mayıs–Haziran 2026: Kita, çocuğun Almanca seviyesini değerlendiriyor. Kita'ya gitmeyen çocukların aileleri Schulamt'tan davet alıyor.
2. Eylül 2026: İlgilendiğin okulların açık günlerine katıl.
3. 5–16 Ekim 2026: Bölgendeki ilkokula kayıt. Başka bir okul istiyorsan başvurunu da burada yapıyorsun. Hort başvurusunu da aynı gün verebilirsin.
4. Kayıttan sonra: Gesundheitsamt'tan okul öncesi sağlık muayenesi davetiyesi geliyor.
5. İlkbahar 2027: Okul yeri ve Hort onayı geliyor.
6. 21 Ağustos 2027 civarı: Okula başlama töreni (Einschulung). Dersler 23 Ağustos'ta başlıyor.

Okula başlama yaşı

Berlin'de 30 Eylül'e kadar 6 yaşını dolduran çocuklar o yılın Ağustos ayında okula başlıyor.

Erken başlama: Çocuğun Almanca desteğine ihtiyacı yoksa erken başlama başvurusu yapabilirsin. Kayıt sırasında Kita'dan aldığın dil seviyesi belgesini (QuaSta formu) getirmen gerekiyor. Kararı bölgenin okul denetimi (Schulaufsicht) veriyor.

Okula başlamayı erteleme (Zurückstellung): Çocuğun okula hazır olmadığını düşünüyorsan bir yıl ertelemek için başvurabilirsin.

• Başvuru, bölgendeki ilkokula yazılı olarak ya da okul öncesi sağlık muayenesinde yapılıyor. Son tarih semtten semte değişiyor, genellikle Şubat sonu.
• Kita'dan çocuğun gelişimiyle ilgili bir değerlendirme yazısı gerekiyor.
• Kararı okul denetimi veriyor. Erteleme sadece bir kez yapılabiliyor ve çocuğun o yıl Kita'ya devam etmesi gerekiyor.

Emin değilsen Kita'daki eğitmenlerle ve okul öncesi sağlık muayenesindeki doktorla konuş. Çocuğun Almancasının henüz yeterli olmaması tek başına erteleme gerekçesi değil. Bu durumda okul ek dil desteği veriyor.

Okul kaydı

Hangi okula kayıt yaptıracağın, adresine göre belli. Berlin'de her adres bir ilkokulun kayıt bölgesine (Einschulungsbereich) bağlı. Bu genellikle evine en yakın okul. Okulun hangisi olduğunu semtindeki okul dairesinin (Schulamt) sokak listesinden öğrenebilirsin. Kayıt döneminden önce okul sana posta ile bir davet gönderiyor. Davet gelmediyse okulu ara.

Kayıt: 5–16 Ekim 2026

• Okula bizzat gitmen gerekiyor. Çocuğunu da götürmen öneriliyor.
• Kayıt formu okulda doldurulup orada imzalanıyor. Kayıt ücretsiz.
• Götürmen gerekenler: Kimliğin ya da pasaportun, güncel adres kayıt belgen (Meldebescheinigung), çocuğun doğum belgesi ve varsa çocuğun gelişimiyle ilgili destek ya da terapi belgeleri. Velayet sadece sendeyse tek velayet belgeni de götür.

Başka bir okul istiyorsan:

• Önce yine kendi bölgendeki okula kayıt yaptırman gerekiyor. Özel okul düşünüyorsan bile bu adım zorunlu.
• İstediğin okul için gerekçeli bir başvuruyu aynı gün kendi bölgendeki okula veriyorsun. Formu önceden online doldurabilirsin.
• İstediğin okul, kendi kayıt bölgesindeki çocukları yerleştirdikten sonra yer kalırsa seni kabul edebiliyor. Kardeşinin o okulda olması ya da okulun özel bir programı olması (örneğin Almanca-Türkçe Europa-Schule) güçlü gerekçeler.
• Başvurun reddedilirse karara itiraz (Widerspruch) edebilirsin. İtiraz süresi karar yazısında yazıyor.

Sağlık muayenesi ve dil seviyesi

Okul öncesi sağlık muayenesi (Einschulungsuntersuchung) zorunlu. Kayıttan sonra Gesundheitsamt'ın çocuk sağlığı birimi (KJGD) sana posta ile bir randevu gönderiyor. Muayene ücretsiz ve yaklaşık bir saat sürüyor.

• Neye bakılıyor: Görme ve işitme, boy ve kilo, aşılar, hareket ve el becerileri, konuşma, sayı ve miktar anlayışı, yabancı biriyle iletişim.
• Götürmen gerekenler: Aşı kartı, sarı çocuk muayene defteri (U-Heft), varsa gözlük ya da işitme cihazı, doktor raporları ve Kita'dan dil değerlendirmesi.
• Sonuç: Muayene çocuğun okula alınıp alınmayacağına karar vermiyor. Doktor okul için bir öneri yazıyor ve gerekiyorsa evde, Kita'da ya da okulda nasıl destek olunabileceğini seninle konuşuyor.
• Erteleme düşünüyorsan bunu muayenede söyle ve Kita'nın yazdığı değerlendirmeyi yanında götür.

Çocuğun Almancası henüz iyi değilse muayenede bunun iki dilli büyüdüğünden kaynaklandığını ve Türkçede neler yapabildiğini anlat. Almancan yeterli değilse tercüman olarak güvendiğin bir kişiyi yanında götürebilirsin. Tercüman hizmeti olup olmadığını randevudan önce Gesundheitsamt'a sor.

Dil seviyesi. Kita'ya giden çocukların Almanca seviyesi okuldan yaklaşık 15 ay önce Kita'da değerlendiriliyor. Destek gerekiyorsa çocuk son Kita yılında hedefli dil desteği alıyor. Kita'ya gitmeyen çocuklar için test ve destek zorunlu. Ayrıntılar için "Berlin'de iki dilli çocuk büyütmek" rehberine bakabilirsin.

Okul sonrası bakım: Hort (eFöB)

Berlin'de ilkokullar Hort adı verilen okul sonrası bakım sunuyor. Bu bakım tatilleri de kapsıyor. Kita'dan sonra çalışan ailelerin en çok ihtiyaç duyduğu şey bu.

• 1–3. sınıf: 07:30–16:00 arası bakım ücretsiz ve herhangi bir belge gerekmiyor. Daha uzun saatler için ayrıca başvurman gerekiyor.
• Öğle yemeği: 1–6. sınıflarda okulda ücretsiz.
• Başvuru: Formu okul kaydı sırasında okula veriyorsun. Başvuru okul üzerinden bölgenin Jugendamt'ına gidiyor. Başlangıçtan en az 3 ay önce başvurman gerekiyor. İşlem 6–10 hafta sürebiliyor.
• Gerekenler: Velayeti olan iki ebeveynin imzası. Velayet sadece sendeyse tek velayet belgesi.
• Onay aldıktan sonra Hort'u yürüten kurumla (genellikle okulun işbirliği yaptığı bir dernek) bir bakım sözleşmesi imzalıyorsun.

Kita sözleşmesi. Kita sözleşmesi çocuk okula başlayınca kendiliğinden sona eriyor. Kita'nın son günleri ile okulun ilk günü arasında boşluk kalıp kalmayacağını hem Kita'ya hem Hort'a sor. Bazı Hort'lar Ağustos'un başından itibaren bakım veriyor.

Tatillerdeki bakım için "Okul tatillerinde çalışan anne olmak" rehberine bakabilirsin.

Okula hazırlık ve ilk okul günü

Okula başlama töreni (Einschulung) genellikle derslerin başlamasından önceki cumartesi yapılıyor. 2027'de bu tarih 21 Ağustos civarı. Okulda kısa bir program olduktan sonra çocuklar ilk kez sınıflarına gidiyor. Birçok aile ardından akrabalar ve arkadaşlarla küçük bir kutlama yapıyor.

Schultüte: Almanya'da çocuklar okulun ilk gününde içinde küçük hediyeler, kırtasiye ve tatlılar olan büyük bir koni taşıyor. Bu gelenek çocuklar için çok önemli. Konilerin birçoğu Kita'da ya da evde birlikte yapılıyor, hazır olarak da alınabiliyor.

Alışveriş listesi:

• Okul çantası (Schulranzen): Hafif, sırta oturan ve reflektörlü bir çanta. En yoğun satış dönemi bahar ayları. İkinci el de iyi bir seçenek.
• Kırtasiye: Okul, ihtiyaç listesini genellikle yaz tatilinden önce gönderiyor. Listeyi beklemeden fazla alışveriş yapma.
• Destek: Grundsicherungsgeld (eski adıyla Bürgergeld), Wohngeld ya da Kinderzuschlag alıyorsan BuT üzerinden okul malzemesi için yılda 195 € alabilirsin.

Son Kita yılında evde yapabileceklerin:

• Okul yolunu birlikte yürüyüp trafik kurallarını alıştır.
• Ayakkabı bağlama, tuvalete tek başına gitme ve eşyalarını toparlama gibi günlük becerileri pekiştir.
• Okuma ya da yazma öğretmeye çalışma. Bunu okul yapıyor. Kitap okumak ve sohbet etmek, hangi dilde olursa olsun en iyi hazırlık.

Annelerden pratik ipuçları

• Okulu ziyaret et. Kayıttan önce açık günlere katıl. Hort'un odalarını, bahçeyi ve öğle yemeğini görmek, okulun web sitesinden çok daha fazla şey anlatıyor.
• Kita'daki arkadaşlarını sor. Aynı Kita'dan aynı okula giden bir arkadaşının olması ilk haftaları çok kolaylaştırıyor. Diğer ailelerle hangi okula kayıt yaptırdıklarını konuş.
• İlk günler için izin al. İlk haftalarda okul ve Hort saatleri kısa olabiliyor. Okulun ilk haftası için izin almayı öneriyoruz.
• Veli iletişimi için hazırlıklı ol. Okul mesajları genellikle Almanca ve bir uygulama ya da e-posta üzerinden geliyor. Sınıf veli temsilcisiyle (Elternvertreter) ve diğer velilerle bağlantıda kalmak çok işe yarıyor.
• Kita'ya veda etmeyi unutma. Kita'nın son günlerinde çocuklar için bir veda töreni yapılıyor. Bu çocuğun geçişi duygusal olarak kapatmasına yardımcı oluyor.

Bu bölüm BACIM topluluğundaki kadınların deneyimleriyle büyüyecek. Senin işe yarayan bir yöntemin varsa paylaşabilirsin.

Kaynaklar

• İlkokula kayıt (service.berlin.de)
• Okul kaydı 2027/28 (Bezirksamt Mitte)
• Okul öncesi sağlık muayenesi (Gesundheitsamt Steglitz-Zehlendorf)
• Okula başlamayı erteleme hakkında veli mektubu (Ginkobaum-Schule, 2024, PDF)
• Okul öncesi dil seviyesi ve dil desteği (Berlin Senatsverwaltung)
• eFöB başvurusu (service.berlin.de)
• Tek ebeveynler için destekler 2026, BuT okul malzemesi tutarları dahil (Federal Aile Bakanlığı, PDF)

Bu rehber hukuki danışmanlık yerine geçmez. Bilgiler Ekim 2026 itibarıyla kontrol edildi. Tarihler Ağustos 2027'de okula başlayacak çocuklar için geçerli ve her yıl güncellenmesi gerekiyor.

Az sonra Almancasını bilmiştim

Okul kaydında

Sağlık muayenesinde

Hort'ta

Öğretmenle ve diğer velilerle