Türkiye–Almanya arasında sağlık sigortası: AT11 ve TA11

Türkiye ile Almanya arasında 1964'ten beri bir sosyal güvenlik anlaşması var. Bu anlaşma sayesinde bir ülkede sigortalı olan kişi, belirli koşullarda diğer ülkede de sağlık hizmeti alabiliyor. Bunun için iki ayrı form kullanılıyor ve isimleri neredeyse aynı olduğu için çok karıştırılıyor.

Hangi form, ne için?

AT11 kimleri kapsar?

AT11'i Türkiye'de SGK'lı olan kişi ya da onun "bakmakla yükümlü olduğu" aile üyeleri alabiliyor. En sık kullanan iki grup şunlar:

• Almanya'da okuyan öğrenciler: Anne ya da babası SGK'lı olan öğrenciler, Almanya'ya gelmeden önce SGK'dan AT11 alabiliyor. Bazı üniversiteler AT11'i yeterli sigorta belgesi olarak kabul ediyor.
• Almanya'ya kısa süreli gelenler: Örneğin görevli olarak gelenler ve onlara eşlik eden aile üyeleri. Bu kişiler acil sağlık hizmeti alabiliyor.

Önemli: SGK'da "aktif" görünmen gerekiyor. Belge, SGK sisteminde provizyon kaydın varsa düzenlenebiliyor.

Yaş sınırı var mı?

AT11'i ebeveyn üzerinden alıyorsan, Türk mevzuatındaki "bakmakla yükümlü olunan çocuk" kuralları geçerli. Genel kural şöyle:

• 18 yaşına kadar
• Lisede okuyorsan 20 yaşına kadar
• Üniversitede okuyorsan 25 yaşına kadar
• Evli olmaman gerekiyor. Engelli çocuklar için yaş sınırı yok.

1 Ekim 2008'den önce ebeveyni üzerinden sigortalı olan bekâr kız çocukları için istisnalar var. Kendi durumun için SGK'ya sor.

Yaş sınırını doldurduğunda, mezun olduğunda ya da evlendiğinde AT11 hakkın sona eriyor. O zaman Almanya'da kendi sigortanı yaptırman gerekiyor.

Almanya'da çalışmaya başlarsan AT11 geçerli mi?

• Minijob (aylık sınırın altında kazanç): Genellikle AT11'i etkilemiyor.
• Werkstudent ya da daha yüksek kazançlı bir iş: Minijob sınırının üzerinde kazanıyorsan Alman yasal sigortası (GKV) zorunlu hale gelebiliyor. Bu durumda AT11 yetmeyebilir. Başlamadan önce Krankenkasse'ne sor.
• Mezun olduktan sonra iş: Tam zamanlı çalışmaya başladığında Alman sigortası zorunlu. AT11 artık geçerli değil.
• Türkiye'deki ebeveyninin sigortası biterse: Örneğin işsiz kalır ve sigortası düşerse, senin AT11 hakkın da biter.

AT11 nasıl alınır ve kullanılır?

1. Türkiye'de, Almanya'ya gelmeden önce bağlı olduğun SGK il müdürlüğüne başvur. Öğrenciysen kabul belgeni ve öğrenci belgeni götür.
2. AT11 genellikle bir dönemlik (sömestr) süre için veriliyor. Süresi dolmadan yenilemeyi unutma.
3. Almanya'ya gelince AT11'i istediğin bir yasal sigorta şirketine (Krankenkasse) götür. Örneğin AOK ya da TK. Sigorta şirketi sana bir belge ya da kart verir, bununla doktora gidersin.
4. Üniversite kaydı için gereken sigorta belgesini (Versicherungsbescheinigung) de bu sigorta şirketinden alırsın.

Ters yön: Türkiye'deki ailen ve TA11

• Tatilde Türkiye'de hastalanırsan: Almanya'da yasal sigortalıysan, gitmeden önce Krankenkasse'nden T/A 11 iste. Bu formla Türkiye'de acil servislerde ve hastane polikliniklerinde ücretsiz tedavi görebiliyorsun. Önce SGK'nın bir şubesine giderek kayıt yaptırman gerekiyor. Formu yolculuktan önce alamadıysan sonradan da isteyebilirsin.
• Türkiye'de yaşayan ailen: Almanya'da yasal sigortalı çalışıyorsan, Türkiye'de yaşayan eşin ve çocukların senin sigortan üzerinden Türkiye'de sağlık hizmeti alabiliyor. Türk mevzuatına göre gelirleri asgari ücretin altındaysa anne ve baban da bu kapsama girebiliyor. Krankenkasse'ne bu konuda başvurabilirsin.

Kadınlardan pratik ipuçları

• Bitiş tarihini kaydet. AT11'in bitiş tarihini telefonunun takvimine yaz. Süresi dolarsa sigortasız kalabilirsin.
• TA11'i yanına al. Türkiye'ye her gidişinde formu yanında taşı. Bazı hastaneler yine de ödeme isteyebiliyor; faturaları sakla ve Krankenkasse'ne gönder.

Bu bölüm BACIM topluluğundaki kadınların deneyimleriyle büyüyecek. Senin işe yarayan bir yöntemin varsa paylaşabilirsin.

Kaynaklar

• SGK Genelgesi 2012/38 (alomaliye)
• Türk öğrenciler için sigorta ve AT11 (Hochschule Bochum, PDF)
• Türkiye'de tedavi ve TA11 (Almanya Dışişleri Bakanlığı, Ocak 2026, PDF)
• Türkiye'deki aile üyelerinin sigortası (Aşağı Saksonya Eyalet Meclisi, PDF)
• Çocuklar için yaş sınırları (Habertürk)

Bu rehber hukuki danışmanlık yerine geçmez. Bilgiler Ekim 2026 itibarıyla kontrol edildi. Yaş sınırları ve çalışma durumundaki kurallar kişiye göre değişebilir; kendi durumun için SGK'ya ve Krankenkasse'ne danış.